مدل مفهومی پیمان شکنی زناشویی یکپارچه خداسو و تدوین بسته درمانی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، استادیار گروه خانواده پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران (نویسنده مسئول)

2 دکترای تخصصی، استاد تمام گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

3 دکترای تخصصی، دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دکترای تخصصی، مدیر دانشکده علوم رفتاری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

چکیده

چکیده گسترده
مقدمه و اهداف: پیمان‌شکنی زناشویی یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری تعارض‌های زناشویی و طلاق است (گایر،[1] 2010؛ مک‌دنیل، بروین و کراونس،[2] 2017)؛ با این‌حال پیمان‌شکنی زناشویی می‌تواند نتیجه تعارض همسران نیز باشد. این پدیده پایه‌های ازدواج را لرزان می‌سازد و به نابودی نهاد مستحکم خانواده می‌انجامد. پیمان‌شکنی زناشویی به تقلب و غیرقابل اعتماد بودن در رابطه، با وجود داشتن تعهد در زندگی زناشویی تعریف شده است (سیمز،[3] 2011). این روابط می‌تواند عاطفی، جنسی یا هر دو مورد باشد (دریگوتاز، ساف استروم و ژنتیلیا،[4] 1999).
درمان تعارضات ناشی از پیمان‌شکنی زناشویی یکی از مشکل‌ترین درمان‌هاست که درمانگران با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند (ویسمن، دیکسون و جانسون،[5] 1997؛ باکوم، اسنایدر و گوردون، 2017). متخصصان خانواده مداخلات متنوعی را برای درمان پیمان‌شکنی زناشویی ارائه داده‌اند (پلوسو،[6] 2015؛ باکوم، اسنایدر و گوردون، 2017)؛ با وجود این، برخی از درمان‌های موجود اثربخشی و جامعیت لازم را ندارند، همچنین ابعاد فرهنگی و مذهبی را لحاظ نکرده‌اند (زارعی، 1404). از سوی دیگر در متون اسلامی گزاره‌های فراوانی درباره پیمان‌شکنی زناشویی وجود دارد که ظرفیت تدوین بسته درمانی را دارد (مجلسی، 1403ق، ج76، ص24)؛ بدین‌ترتیب پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مفهومی پیمان‏شکنی زناشویی براساس اندیشه اسلامی و تدوین بسته درمانی مبتنی بر این مدل انجام می‌شود.
روش: روش پژوهش پیش‌رو تحلیل محتوای کیفی است. این روش، نخست برای تحلیل متون در دوران یونان باستان و بعدها برای تحلیل و فهم تورات استفاده می‌شد و مسلمانان نیز برای تحلیل متون قرآنی و روایی از آن استفاده کرده‌اند (رفیع‌پور، 1382، ص110). در تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرائی مورد استفاده در این پژوهش، محقق براساس سؤال و هدف پژوهش مفهوم کلی را به دست می‌آورد و کدهایی استخراج و نام‌گذاری صورت می‌گیرد و آن کدها براساس شباهت‌ها و تفاوت‌ها، طبقه‌بندی و در زیرطبقه‌ها/ زیرمقوله‌ها و طبقه‌ها/ مقوله‌ها جای می‌گیرد. در پایان به ازای هر مفهوم شواهدی از متن بیان می‌شود (شانون،[7] 2005). در این پژوهش نخست داده‌ها کدگذاری شد، در زیرطبقه‌ها/ زیرمقوله‌ها قرار گرفت و با مشورت متخصصان مقوله‌های اصلی شکل گرفت.
در این پژوهش به منظور ارزشیابی، صحت، قابل اطمینان و موثق بودن (معادل روایی و اعتبار در روش کمّی) از شاخص‌های اعتمادپذیری،[8] انتقال‌پذیری،[9] وابستگی و اتکاپذیری[10] و تأییدپذیری[11] استفاده شد. اعتمادپذیری معادل روایی درونی است؛ بر این اساس در این پژوهش جهت حصول معیار قابلیت اطمینان یا موثق بودن[12] از شاخص‌های روایی گابا و لینکلن[13] (1989) بهره گرفته شد. اعتمادپذیری یا روایی یافته‌های مربوط به مدل مفهومی و بسته درمانی میزان مطابقت و عدم مطابقت یافته‌ها با منابع اسلامی توسط کارشناسان انجام می‌گیرد. بررسی روایی محتوا با دو شیوه نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) صورت می‌پذیرد (فتحی آشتیانی، 1395).
یافته‌ها: یافته اول پژوهش گویای این مطلب است که از دیدگاه اسلامی 33 عامل موجب شکل‌گیری پیمان‌شکنی زناشویی می‌شود که پانزده عامل فردی و هجده عامل ارتباطی است.
عوامل فردی: ضعف قوه عقلانی، ضعف پایبندی مذهبی، ضعف ثبات هیجانی، ضعف خویشتنداری، اباحه‌گری، ضعف حرمت خود، تنوع‌طلبی، بدبینی، جنون، گم‌گشتگی هویت، عدم مدیریت ذهن، موسیقی محرک، تغذیه نامشروع، آمادگی‌های سرشتی، فقر و نیاز مالی.
عوامل ارتباطی: زمینه‌های قومی و اجتماعی، زمینه‌های خانوادگی، ضعف تکیه‌گاهی مردان، عدم آراستگی ظاهری، نیاز عاطفی زنان، نیاز جنسی، ضعف پذیرندگی زنان، انتقام از همسر، ابهام مرزهای درون خانوادگی، اجبار و اضطرار، ارتباط کلامی مخرب، پوشش نامناسب، تعامل ناسالم (اختلاط)، عدم مدیریت حس بینایی، عدم مدیریت حس شنوایی، عدم مدیریت حس شامه، عدم مدیریت حس گویایی و عدم مدیریت حس لامسه.
یافته دوم پژوهش ساختار درمان چهار بخشی را نشان می‌دهد:

بخش آماده‌سازی؛
بخش متمرکز بر فرد پیمان‌شکن؛
بخش متمرکز بر فرد آسیب‌دیده؛
بخش متمرکز بر رابطه زوجین.

یافته سوم یا همان بسته درمان پیمان‌شکنی زناشویی براساس آموزه‌های اسلامی (قرآن و روایات) است. این بسته در قالب سیزده جلسه و در چهار بخش ارائه می‌شود که دو جلسه اول آماده‌سازی، دو جلسه اختصاص به زوج آسیب‌دیده، یک جلسه زوج پیمان‌شکن و هشت جلسه مربوط به رابطه است. هر جلسه مشتمل بر اهداف، ساختار، مکانیزم (منطق) و تکنیک‌ است.
بحث و نتیجه‌گیری: یافته اول پژوهش نشان می‌دهد 33 عامل یا زمینه فردی و ارتباطی برای پیمان‌شکنی براساس اندیشه اسلامی قابل استخراج است. این یافته همسو با بسیاری از پژوهش‌های تجربی می‌باشد که عوامل فراوان فردی و ارتباطی را در پیمان‌شکنی زناشویی دخیل می‌داند (روسو[14] و همکاران، 1988؛ دریگوتاس[15] و همکاران، 1999؛ فلدمن و کافمن، 1999؛ شاکلفورد، بسر و گوتز،[16] 2008؛ بلو و هارتنت،[17] 2005؛ آلن[18] و همکاران، 2008).
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل مفهومی پیمان‌شکنی زناشویی یکپارچه خداسو و تدوین بسته درمانی آن صورت پذیرفت. جامعه پژوهش منابع معتبر اسلامی شامل قرآن و روایات است که منابع روایی با معیار درجه‌بندی کتب روایی مورد ملاحظه قرار گرفت. در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. براساس یافته‌های حاصل از تحلیل متون دینی (قرآن و روایات)، برای پیمان‌شکنی زناشویی 33 عامل به دست آمد که پانزده عامل فردی و هجده عامل ارتباطی است و مدل مفهومی در چهار بخش طراحی شد: بخش آماده‌سازی، بخش متمرکز بر فرد آسیب‌دیده، بخش متمرکز بر فرد پیمان‌شکن، بخش متمرکز بر رابطه زوجین؛ بدین‌ترتیب بسته درمانی برای پیمان‌شکنی زناشویی طراحی شد که ابعاد مختلف فرد و رابطه را در نظر می‌گیرد. این درمان در قالب سیزده جلسه و در چهار بخش طراحی شد که دو جلسه اول فنون آماده‌سازی، دو جلسه دوم فنون مربوط به زوج آسیب‌دیده، یک جلسه فنون مربوط به زوج پیمان‌شکن و هشت جلسه فنون مربوط به رابطه است.
 
[1]. Ghayyur, T.
 
[2]. McDaniel, B. T., Drouin, M. & Cravens, J. D
 
[3]. Sims          
 
[4]. Drigotas, S. M., Safstrom, C. A. & Gentilia, T.
 
[5]. Whisman, M. A., Dixon, A. E. & Johnson, B.           
 
[6]. Peluso
 
[7]. Shannon, S.
 
[8]. credibility
 
[9] .transformability
 
[10]. dependability
 
[11]. conformability
 
[12]. trustworthiness
 
[13]. Guba, E. G. & Lincoln, Y. S.
 
[14]. Roscoe, B.
 
[15]. Drigotas, S. M.
 
[16]. Shackelford, T. K., Besser, A. & & Goetz, A. T.
 
[17]. Blow, A. J. & Hartnett, K.
 
[18]. Allen, E.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Conceptual Model of Integrated God-Oriented Marital Infidelity and the Development of Its Therapeutic Package

نویسندگان [English]

  • mohammad zarei tokkhaneh 1
  • Masoud Janbozurgi 2
  • seyed kazem rasoolzade tabatabaii 3
  • Seyyed Mohammad Gharavi Rad 4
1 PhD in Psychology, Assistant Professor, Department of Family, Research Institute of Hawzah and University, Qom, Iran (Corresponding Author)
2 PhD in Psychology, Full Professor, Department of Psychology, Research Institute of Hawzah and University, Qom, Iran
3 PhD in Psychology, Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
4 PhD in Psychology, Department of Psychology, Faculty of Behavioral Sciences, Research Institute of Hawzah and University, Qom, Iran
چکیده [English]

Extended Abstract
 
Introduction and Objectives: Marital infidelity is one of the most significant factors contributing to marital conflicts and divorce (Gayer, 2010; McDaniel, Brown, & Krawns, 2017). At the same time, marital infidelity can also be the result of spousal conflicts. This phenomenon shakes the foundations of marriage and leads to the destruction of the strong institution of the family. Marital infidelity is defined as deception and unreliability in the relationship despite the existence of commitment in marital life (Simms, 2011). Such relationships can be emotional, sexual, or both (Drigotas, Safstrom, & Gentilia, 1999).
Treating conflicts arising from marital infidelity is one of the most challenging therapeutic issues that counselors face (Weissman, Dixon, & Johnson, 1997; Baucom, Snyder, & Gordon, 2017). Family therapists have proposed various interventions to treat marital infidelity (Peluso, 2015; Baucom, Snyder, & Gordon, 2017). Nevertheless, some existing treatments lack sufficient effectiveness or comprehensiveness. Moreover, they often fail to consider cultural and religious dimensions (Zāriʿī, 2025). On the other hand, Islamic texts provide numerous statements concerning marital infidelity that offer the capacity to develop a therapeutic package (Majlisī, 1403 AH, vol. 76, p. 24). Accordingly, the present study aims to design a conceptual model of marital infidelity based on Islamic thought and to develop a therapeutic package grounded in this model.
Method: The method employed in the present study is qualitative content analysis. This approach was originally used for textual analysis in ancient Greece and later applied to the study and interpretation of the Torah. Muslim scholars also utilized this method to analyze Qur’anic and hadith texts (Rafīʿpūr, 2003, p. 110). In the inductive qualitative content analysis applied in this research, the researcher derives overarching concepts based on the research questions and objectives. Codes are extracted and labeled, then grouped into categories and subcategories according to their similarities and differences. Finally, evidence from the text is provided for each concept (Shannon, 2005). In this study, data were first coded and placed into subcategories and categories, and with consultation from experts, the main categories were finalized.
To evaluate validity, reliability, and trustworthiness (equivalent to validity and reliability in quantitative research), this study employed criteria such as credibility, transferability, dependability, and confirmability. Credibility corresponds to internal validity. Accordingly, to achieve reliability or trustworthiness, the study used the validity criteria developed by Guba and Lincoln (1989; Houman, 2006). The credibility or validity of the findings related to the conceptual model and therapeutic package was assessed by experts through examining the congruence and discrepancies with Islamic sources. Content validity was evaluated using both the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI) methods (Fathī Āshtīyānī, 2016).
Findings: The first finding of the study indicates that from an Islamic perspective, 33 factors contribute to the occurrence of marital infidelity, of which 15 are individual factors and 18 are relational factors.
Individual factors include: weak rational faculties, weak religious commitment, emotional instability, poor self-control, permissiveness, low self-respect, novelty-seeking, pessimism, madness, identity confusion, lack of mental management, stimulating music, illegitimate nutrition, innate predispositions, poverty, and financial need.
Relational factors include: ethnic and social backgrounds, family backgrounds, weak male support, lack of proper appearance, emotional needs of women, sexual needs, women’s low receptivity, revenge against spouse, ambiguity of intra-family boundaries, coercion and compulsion, destructive verbal communication, inappropriate dress, unhealthy interactions (mixing), lack of management of visual sense, lack of management of auditory sense, lack of management of olfactory sense, lack of management of gustatory sense, and lack of management of tactile sense.
The second finding reveals a four-part therapeutic structure:

Preparation phase
Phase focused on the unfaithful partner
Phase focused on the harmed partner
Phase focused on the couple’s relationship

The third finding is the development of a therapeutic package for marital infidelity based on Islamic teachings (Qur’an and hadith). This package is delivered in 13 sessions across the four phases: the first two sessions for preparation, two sessions for the harmed partner, one session for the unfaithful partner, and eight sessions focused on the relationship. Each session includes objectives, structure, mechanism (logic), and techniques.
Discussion and Conclusion: The first finding of the study reveals that 33 individual and relational factors contributing to marital infidelity can be extracted based on Islamic thought. This finding aligns with numerous empirical studies that identify multiple individual and relational factors involved in marital infidelity (Russo et al., 1988; Drigotas et al., 1999; Feldman & Kaufman, 1999; Shackelford, Buss, & Goetz, 2008; Blue & Hartnett, 2005; Allen et al., 2008).
Another key finding is that the conceptual model and its therapeutic package should be regarded as integrated, encompassing the preparatory phase, the harmed partner, the unfaithful partner, and the relationship. It integrates various cognitive, emotional, behavioral, structural, ethical, and spiritual dimensions. Furthermore, this therapy is designed based on Islamic thought and incorporates cultural considerations. Therefore, consistent with the findings of Jānbozorgī et al. (2023) and Zāriʿī (2025), it is named “God-Oriented,” emphasizing God’s central role in the marital and family relationship. Consequently, it can be considered an integrated God-Oriented therapy.
The Integrated God-Oriented conceptual model and therapeutic package share similarities and differences with other existing therapeutic approaches, particularly three major frameworks: the intergenerational systemic approach (Peluso, 2015), the integrative therapy by Baucom, Snyder, and Gordon (2009; 2017), and the attachment-based systemic integration model by Zola (2007).
Acknowledgments: The authors express their gratitude to all study participants and experts who contributed to the validation of the therapeutic package.
Conflict of Interest: The authors declare no conflicts of interest.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Marital Infidelity
  • Infidelity
  • Islamic Model And Package
  • God-Oriented Therapy
  • Couple Therapy

مراجع

منابع
* قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی (1378)، قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالبj.
پسندیده، عباس (1389)، کانون جوانمردی، تهران: مرکز امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری.
جان‌بزرگی، مسعود (1395)، «اثر خانواده‌درمانی سیستمی معنوی بر رضایت زناشویی و کنش‌وری خانواده»، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، ش6، س4، ص9-38.
جان‌بزرگی، مسعود؛ پسندیده، عباس؛ آذربایجانی، مسعود (1402)، خانواده‌درمانگری خداسو، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
حر عاملی، محمد حسن (1409ق)، وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل‌البیت.
رفیع‌پور، فرامرز (1382)، تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
رفیعی‌هنر، حمید (1397)، الگوی درمانی خودنظم‌جویی برای افسردگی براساس منابع اسلامی، رساله دکتری روان‌شناسی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیe.
زارعی توپخانه، محمد؛ جان‌بزرگی، مسعود؛ بستان، حسین (1395)، «اصول و الگوی تعاملی زوجین و خانواده درمانگری مذهبی»، پژوهشنامه روان‌شناسی اسلامی، س2، ش3، ص106-137.
زارعی توپخانه، محمد (1397)، مهر و اقتدار در خانواده، قم: انتشارات حوزه‌های علمیه.
زارعی توپخانه، محمد (1398)، طراحی و تدوین بسته زوج‌درمانگری چندوجهی با رویکرد اسلامی برای مداخله در روابط خارج از ازدواج، پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
زارعی توپخانه، محمد؛ جان‌بزرگی، مسعود؛ رسول‌زاده، سیدکاظم؛ غروی‌راد، سیدمحمد (1401)، «زمینه‌یابی و روایی‌سنجی پیمان‌شکنی زناشویی براساس اندیشه دینی»، روان‌شناسی و دین، س13، ش3، ص101- 114.
زارعی توپخانه، محمد (1402)، پیمان‌شکنی زناشویی: عوامل، پیامدها و مقیاس آن با رویکرد اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
زارعی توپخانه، محمد (1404)، درمان پیمان‌شکنی زناشویی: رویکرد یکپارچه خداسو، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سالاری‌فر، محمدرضا (1381)، «مرزها در خانواده از دیدگاه اسلام و مکتب ساخت‌نگر»، فصلنامه حوزه و دانشگاه، س8، ش31، ص126-152.
سالاری‌فر، محمدرضا (1393)، طراحی زوج‌درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر متون اسلامی و مقایسه کارآمدی آن با زوج‌درمانی شناختی رفتاری توسعه‌یافته در افزایش رضایت زناشویی زوج‌ها، رساله دکتری روان‌شناسی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1392)، روش تحقیق در علوم رفتاری، تهران: نشر اگه.
شجاعی، محمد صادق (1394)، روان‌شناسی اسلامی، قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.
طباطبایی، سیدمحمدکاظم (1390)، منطق فهم حدیث، قم: مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینیe.
علی‌پور، مهدی؛ حسنی، سیدحمیدرضا (1389)، پاردایم اجتهادی دانش دینی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
فتحی آشتیانی، علی (1395)، آزمون‌های روان‌شناختی، تهران: انتشارات بعثت.
مجلسی، محمدباقر (1404ق)، بحارالانوار، بیروت: مؤسسه الوفاء.
محمدی ری‌شهری، محمد (1387)، تحکیم خانواده، قم: دارالحدیث.
مسعودی، عبدالهادی (1395)، درسنامه فقه الحدیث، قم: مؤسسه علمی و فرهنگی دارالحدیث.
مؤمنی جاوید، مهرآور؛ شعاع کاظمی، مهرانگیز (1395)، دیدگاه‌های نظری پیمان‌شکنی زناشویی و بهبود روابط، تهران: آوای نور.
نورعلیزاده، مسعود (1397)، روش مدل‌یابی مفاهیم و سازه‌های روان‌شناختی از متون اسلامی (قرآن و حدیث)، رساله دکتری روان‌شناسی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیe.
نوری، حسین بن محمدتقی (1408ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم: مؤسسه آل‌البیتb.
هومن، حیدرعلی (1385)، راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران: سمت.
 
References
ʿAlīpūr, Mahdī; Ḥasanī, Sayyid Ḥamīd RiḤā (1389/2010). Pārādāym-i Ijtihādī-i Dānish-i Dīnī. Qom: Research Institute of Hawzah and University. [In Persian]
Allen, E. S., Rhoades, G. K., Stanley, S. M., Markman, H. J., & Johnson, C. A. (2008). Premarital precursors of marital infidelity. Family Process, 47(2), 243-259.
Baucom, D. H., Snyder, D. K., & Gordon, K. C. (2009). Helping couples get past the affair: A clinician’s guide. Guilford Press.
Baucom, D. H., Snyder, D. K., & Gordon, K. C. (2017). Helping couples get past the affair: A clinician’s guide (2nd ed.). Guilford Press.
Blue, A. J., & Hartnett, K. (2005). The effect of infidelity on marriage. Journal of Couple & Relationship Therapy, 4(1), 1-18.
Drigotas, S. M., Safstrom, C. A., & Gentilia, T. (1999). An investment model prediction of dating infidelity. Journal of Personality and Social Psychology, 77(3), 509-524.
Epstein, N. B., & Baucom, D. H. (2002). Enhanced cognitive-behavioral therapy for couples: A contextual approach. American Psychological Association.
Fathī Āshtīyānī, ʿAlī (1395/2016). Āzmūnhā-yi Ravānshinākhtī. Tehran: Intishārāt-i Biʿthat. [In Persian]
Feldman, S. S., & Cauffman, E. (1999). Your cheatin’ heart: Attitudes, behaviors, and correlates of sexual betrayal in late adolescents. Journal of Research on Adolescence, 9(3), 227-252.
Gayer, D. (2010). Infidelity and divorce. Journal of Divorce & Remarriage, 51(8), 515-528.
Glass, S. P., & Wright, T. L. (1988). Clinical implications of research on extramarital involvement. Journal of Sex & Marital Therapy, 14(4), 243-254.
Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1989). Fourth generation evaluation. Sage Publications.
Haley, J. (1976). Problem-solving therapy. Harper & Row.
Houman, H. A. (2006). Practical guide to qualitative research. SAMT. [In Persian]
Ḥurr ʿĀmilī, Muḥammad Ḥasan (1409 AH). Wasāʾil al-Shīʿah. Qom: Muʾassasah Āl al-Bayt. [In Arabic]
Jānbozorgī, Masʿūd (1395/2016). “The Effect of Spiritual Systemic Family Therapy on Marital Satisfaction and Family Functioning.” Pizhūhishnāmah-i Islāmī-i Zanān va Khānevādeh, 4(6), 9-38. [In Persian]
Jānbozorgī, Masʿūd; Pasandīdeh, ʿAbbās; Āẕarbāyjānī, Masʿūd (1402/2023). Khānevādeh-Darmāngarī-i Khodāsū. Qom: Research Institute of Hawzah and University. [In Persian]
Kerr, M. E., & Bowen, M. (1988). Family evaluation: An approach based on Bowen theory. W. W. Norton.
Lammers, J., & Maner, J. (2016). Power and attraction to the counternormative aspects of infidelity. Journal of Sex Research, 53(1), 54-63.
Landeta, J. (2006). Current validity of the Delphi method in social sciences. Technological Forecasting and Social Change, 73(5), 467-482.
Majlisī, Muḥammad Bāqir (1404 AH). Biḥār al-Anwār. Beirut: Muʾassasah al-Wafāʾ. [In Arabic]
Marin, R. A., Christensen, A., & Atkins, D. C. (2014). Infidelity and behavioral couple therapy: Relationship outcomes over 5 years following therapy. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 3(1), 1-12.
Masʿūdī, ʿAbd al-Hādī (1395/2016). Darsnāmah-i Fiqh al-Ḥadīth. Qom: Muʾassasah-i ʿIlmī va Farhangī-i Dār al-Ḥadīth. [In Persian]
McDaniel, B. T., Drouin, M., & Cravens, J. D. (2017). Do you have anything to hide? Infidelity-related behaviors on social media sites and marital satisfaction. Computers in Human Behavior, 66, 88-95.
Messripour, M. E., Ahmadi, S. A., & Jazayeri, R. (2016). Analysis of the reasons for infidelity in women with extra-marital relationships: A qualitative study. Canadian Center of Science and Education, 10(5), 1913-1852.
Michelle, M. J., Anthony, P. J., & Michael, D. M. (2014). Risk factors associated with women’s marital infidelity. Contemporary Family Therapy, 36(3), 327-332.
Minuchin, S. (1974). Families and family therapy. Harvard University Press.
Minuchin, S., & Fishman, H. C. (1981). Family therapy techniques. Harvard University Press.
Mitchell, L. (2000). Attachment to the missing object: Infidelity and obsessive love. Journal of Applied Psychoanalytic Studies, 2(4), 383-395.
Muḥammadī Rayshahrī, Muḥammad (1387/2008). Taḥkīm-i Khānevādeh. Qom: Dār al-Ḥadīth. [In Persian]
Muʾminī Jāvīd, Mihrāvar; Shuʿāʿ Kāẓimī, Mihrangīz (1395/2016). Dīdgāhhā-yi Naẓarī-i Peymān-Shikanī-i Zanāshūyī va Bihbūd-i Ravābiṭ. Tehran: Āvā-yi Nūr. [In Persian]
Nichols, M. P., & Davis, S. D. (2016). Family therapy: Concepts and methods (11th ed.). Pearson.
NūrʿAlīzādeh, Masʿūd (1397/2018). The Method of Modeling Psychological Concepts and Constructs from Islamic Texts (Qur’an and Hadith). PhD Dissertation, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom. [In Persian]
Oppenheimer, M. (2007). Recovering from an extramarital relationship: A non-systemic approach. Psychotherapy, 61(2), 181-190.
Pasandīdeh, ʿAbbās (1389/2010). Kānūn-i Javānmardī. Tehran: Markaz-i Umūr-i Zanān va Khānevādeh-i Nihād-i Riyāsat-i Jumhūrī. [In Persian]
Peluso, P. R. (2015). Infidelity: A practitioner’s guide to working with couples in crisis. Routledge.
Penn, C. D., Hernandez, S. L., & Bermudez, J. M. (1997). Using a cross-cultural perspective to understand infidelity in couples therapy. The American Journal of Family Therapy, 25(2), 169-185.
Qurʾān Karīm, translated by Nāṣir Makārim Shīrāzī (1378/1999). Qom: Madrasah Imām ʿAlī ibn Abī Ṭālib. [In Persian]
Rafīʿī Hunar, Ḥamīd (1397/2018). The Therapeutic Model of Self-Regulation for Depression Based on Islamic Sources. PhD Dissertation, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom. [In Persian]
Rafīʿpūr, Farāmarz (1382/2003). Tiknīkhā-yi Khāṣṣ-i Taḥqīq dar ʿUlūm-i Ijtimāʿī. Tehran: Shirkat-i Sahāmī-i Intishār. [In Persian]
Roscoe, B., Cavanaugh, L. E., & Kennedy, D. R. (1988). Dating infidelity: Behaviors, reasons and consequences. Adolescence, 23(89), 35-43.
Rusbult, C. E., Drigotas, S. M., & Verette, J. (1994). The investment model: An interdependence analysis of commitment processes and relationship maintenance phenomena. In D. Canary & L. Stafford (Eds.), Communication and relationship maintenance (pp. 115-139). Academic Press.
Ruza, I., & Ruza, A. (2012). Causal explanation for infidelity of Latvian residents in dating and marital relationships. Journal of Family Psychology, 28(1), 236-242.
Sālārīfar, Muḥammad Riḍā (1381/2002). “Boundaries in the Family from the Perspective of Islam and Structural Theory.” Faṣlnāmah-i Ḥawzah va Dānishgāh, 8(31), 152-152. [In Persian]
Sālārīfar, Muḥammad Riḍā (1393/2014). Designing Cognitive-Behavioral Couple Therapy Based on Islamic Texts and Comparing Its Effectiveness with Developed Cognitive-Behavioral Couple Therapy in Increasing Marital Satisfaction. PhD Dissertation, Research Institute of Hawzah and University, Qom. [In Persian]
Sarmad, Zuhrah; Bāzargān, ʿAbbās; Ḥijāzī, Ilāheh (1392/2013). Ravish-i Taḥqīq dar ʿUlūm-i Raftārī. Tehran: Nashr-i Agāh. [In Persian]
Schonian, S. (2013). Perceptions and definition of infidelity: A multimethod study. Master’s Thesis, University of Nevada.
Shackelford, T. K., Besser, A., & Goetz, A. T. (2008). Personality, marital satisfaction, and probability of marital infidelity. Individual Differences Research, 6(1), 13-25.
Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.
Shujāʿī, Muḥammad Ṣādiq (1394/2015). Ravānshināsī-i Islāmī. Qom: Markaz-i Bayn al-Milalī-i Tarjumah va Nashr al-Muṣṭafā. [In Persian]
Shultz, K. S., Whitney, D. J., & Zickar, M. J. (2014). Measurement theory in action: Case studies and exercises. Routledge.
Simms, D. (2011). Infidelity: A definition. Journal of Marital and Family Therapy, 37(2), 201-213.
Spanier, G. B. (1979). The measurement of marital quality. Journal of Sex & Marital Therapy, 5(3), 288-300.
Streiner, D. L., Norman, G. R., & Cairney, J. (2015). Health measurement scales: A practical guide to their development and use (5th ed.). Oxford University Press.
Ṭabāṭabāʾī, Sayyid Muḥammad Kāẓim (1390/2011). Manṭiq-i Fahm-i Ḥadīth. Qom: Muʾassasah-i Āmūzishī-Pizhūhishī-i Imām Khomeini. [In Persian]
Toplu-Demirtas, E., & Fincham, F. D. (2018). Dating infidelity in Turkish couples: The role of attitudes and intentions. Journal of Sex Research, 55(2), 252-262.
Walker, H. C. (2013). Establishing content validity of an evaluation rubric for mobile technology applications utilizing the Delphi method. Johns Hopkins University.
Weeks, G. R., Gambescia, N., & Jenkins, R. (2003). Treating infidelity. W. W. Norton.
Whisman, M. A., Dixon, A. E., & Johnson, B. (1997). Therapists’ perspectives of couples problems and treatment issues in the practice of couples therapy. Journal of Family Psychology, 11(3), 361-366.
Wiederman, M. W., & Hurd, C. (1999). Extradyadic involvement during dating. Journal of Social and Personal Relationships, 16(2), 265-274.
Wilson, K., Mattingly, B. A., Clark, E. M., Weidler, D. J., & Bequette, A. W. (2011). The gray area: Exploring attitudes toward infidelity and the development of the Perceptions of Dating Infidelity Scale. The Journal of Social Psychology, 151(1), 63-86.
Wynd, C. A., Schmidt, B., & Schaefer, M. A. (2003). Two quantitative approaches for estimating content validity. Nursing Research, 25(2), 508-518.
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad (1397/2018). Mihr va Iqtidār dar Khānevādeh. Qom: Intishārāt-i Ḥawzahā-yi ʿIlmī. [In Persian]
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad (1398/2019). Designing and Developing a Multifaceted Couple Therapy Package with an Islamic Approach for Intervention in Extramarital Relationships. PhD Dissertation, Research Institute of Hawzah and University, Qom. [In Persian]
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad (1402/2023). Peymān-Shikanī-i Zanāshūyī: ʿAwāmil, Payāmadhā va Miqyās-i Ān bā Rūykard-i Islāmī. Qom: Research Institute of Hawzah and University. [In Persian]
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad (1404/2025). Darmān-i Peymān-Shikanī-i Zanāshūyī: Rūykard-i Yekpārchah-i Khodāsū. Qom: Research Institute of Hawzah and University. [In Persian]
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad; Jānbozorgī, Masʿūd; Bustān, Ḥusayn (1395/2016). “Principles and Interactive Model of Couples and Religious Family Therapy.” Pizhūhishnāmah-i Ravānshināsī-i Islāmī, 2(3), 106-137. [In Persian]
Zāriʿī Tūpkhāneh, Muḥammad; Jānbozorgī, Masʿūd; Rasūlzādeh, Sayyid Kāẓim; Gharawī Rād, Sayyid Muḥammad (1401/2022). “Background and Validation of Marital Infidelity Based on Religious Thought.” Ravānshināsī va Dīn, 13(3), 101-114. [In Persian]
Zola, M. F. (2007). Beyond infidelity-related impasse: An integrated, systemic approach to couples therapy. Journal of Systemic Therapies, 26(2), 25-41.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار