نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 موسسه عالم آل محمد علیه السلام، تهران،‌ ایران

2 دانشگاه تربیت مدرس

10.30471/psy.2022.8287.1943

چکیده

هدف این پژوهش تبیین ویژگی‌های سرشتی روان انسان در قرآن است. این پژوهش به این سؤال می‌پردازد که قرآن، چه مواردی را به عنوان ویژگی‌های سرشتی روان انسان معرفی می‌کند. روش مورد استفاده، تحلیل مضمون است که بر اساس آن ابتدا مفاهیم و سپس زیرمقولات و در نهایت مقولات مربوطه از قرآن گردآوری شد. بر این اساس مشخص شد که نه می‌توان انسان را یکسره منفی تحلیل کرد و نه محدودیت‌های او را نادیده گرفت. بلکه انسان متشکل از سه زوج مقوله‌ی «خداگرایی فطری- شُحّ»، «دارای بهترین روان ممکن - بی ثباتی شناختی، هیجانی و رفتاری» و «استعداد کمال – سوء استفاده از خرد» است که به ترتیب «کمال طلبی دوسویه»، «صیانت نفس» و «خرد و اختیار برآمده از آن» تبیین‌گر رابطه‌ این زوج مقوله‌های امتیازی-محدودیتی هستند. از آنجا که «بی‌ثباتی شناختی، هیجانی و رفتاری» بیشترین تکرار را در میان مقولات دارد، توجه ویژه به این محدودیت انسانی، لازم به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Explaining the innate features of the human psyche in the Qur'an

نویسندگان [English]

  • Reza Payami Golhin 1
  • Hojjatollah Farahani 2

1 aleme ale mohammad institute, Tehran, Iran

2 tarbiat modares university

چکیده [English]

The purpose of this study is to explain the innate features of the human psyche in the Qur'an. This study addresses the question of what the Qur'an introduces as innate features of the human psyche. The method used is content analysis, based on which first the concepts and then the sub-categories and finally the relevant categories of the Qur'an were collected. On this basis, it became clear that man can not be completely negatively analyzed, nor can his limitations be ignored. Rather, man is composed of three pairs of categories: "innate theism-ghost", "has the best possible psyche - cognitive, emotional and behavioral instability" and "talent for perfection - abuse of reason", which are "mutual perfectionism"; "Essence protection"and "wisdom and authority arising from it" explain the relationship of this pair of privilege-limitation categories. Since "cognitive, emotional and behavioral instability" has the highest repetition among the categories, special attention to this human limitation seems necessary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Psychology
  • Anthropology
  • psychological characteristics of human beings
  • content analysis