تحلیل‎ روان‎شناختی آیات قرآن به‎مَثابه یکی از مؤلفه‎های مکتب ادبی (معاصر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (نویسنده مسئول)

2 دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

3 پژوهشگر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

10.30471/psy.2021.6287.1672

چکیده

امین‎الخولی با تأثیرپذیری از محمدعبده و طه‎حسین «مکتب ادبی در تفسیر قرآن» را در مصر بنیاد نهاد. این مکتب بر مؤلفه‎هایی تکیه دارد که یکی از آنها «تفسیر روان‎شناختی» است که مُلهَم از ادبای متقدم چون جاحظ و مبتنی بر رابطه‎ای می‌باشد که میان تفسیر ادبی و روان‎شناسی وجود دارد. هدف این پژوهش عبارت از تعیینِ «گونه»، «کمیت» و «کیفیتِ» آن مؤلفه است. پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل‎محتوا به این نتیجه رسید که: 1. امروزه مؤلفه روان‌شناختیِ حاضر در تفسیر قرآن، بسیار گسترده‌تر از دیدگاه امین الخولی است؛ 2. دیدگاه ایشان ناظر به گونۀ استخدامیِ ‎دوراندیشانۀ تفسیر علمی است؛ 3. تفسیر علمی (روان‌شناختی) در فضای علمیِ کنونی دارای هفت سطح است؛ 4. دیدگاه امین الخولی ناظر به سطح اول است و به فضای نزول، تجزیه و ترکیب آیات روان‌شناختی اشاره دارد و به بقیه سطوح اشاره‌ای نمی‌کند؛ 5. این سطح با توجه به شأن نزول، زمینه پیوند میان علم‎النفس و علم‎الاجتماع را در این مکتب هموار می‎سازد؛ 6. این نظریه با وجود اینکه محدود به سطح اول از سطوح هفت‌گانه است، ولی امتیازهای تربیتی و آسیب‎های روشی خود را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Psychological Analysis of Quranic Verses as One of the Components of the Literary School (Contemporary)

نویسندگان [English]

  • Seyed Mahmoud Tayeb Husseini 1
  • Mohammad Kavyani 2
  • Seyed Ebrahim Mortazavi 3
1 Associate Professor, Research Institute of Hawzah and University, Corresponding Author
2 Associate Professor , Institute of Hawzah and University
3 Researcher of Research Institute of Hawzah and University
چکیده [English]

Influenced by Mohammad Abdoh and Taha Hussein, Amin al-Khouli founded the "Literary School of Quranic Interpretation" in Egypt. This school relies on components, one of which is "psychological interpretation", which is inspired by early literature such as Jahez and is based on the relationship between literary interpretation and psychology. The purpose of this study is to determine the "kind", "quantity" and "quality" of that component. By applying content analysis the current study concluded that: (1) now, the psychological component of the interpretation of the Quran is much broader than the view of Amin al-Khouli; (2) his view observes the far-sighted employment of scientific interpretation; (3) scientific (psychological) interpretation in the current scientific environment has seven levels; (4) Amin al-Khouli's view refers to the first level and refers to the atmosphere of revelation, analysis and composition of psychological verses and does not refer to other levels; (5) this level, considering the dignity of revelation, paves the way for the connection between psychology and sociology in this school; and (6) although this theory is limited to the first level of the seven levels, but it has its educational advantages and methodological disadvantages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quranic research
  • literary school
  • Amin al-Khouli
  • Psychological Analysis
  • Quranic psychology
  • psychological interpretation